Yahya en de 222 afwijzingen

Yahya groeit op in Amsterdam Nieuw-West. Op zijn zestiende valt hij voor de verleidingen van het snelle geld en stopt hij met school, zonder diploma. Twee jaar later probeert Geoffrey van Streetcornerwork hem te overreden terug naar school te gaan. Yahya is het bankhangen inmiddels zat en neemt deze hulp aan. Hij is erg gemotiveerd en verwacht snel zijn papieren zal halen en daarna een baan kan vinden. In de documentaire Yahya en 222 afwijzingen  wordt Geoffrey gevolgd door de documentairemaakster,  Julia von Graevenitz  (Streetcornerwork is geen opdrachtgeven voor deze documentaire),  en is te  zien hoe hij aan de slag gaat om samen met Yahya een passende werkplek te vinden om zijn diploma op MBO niveau 1 te halen. Het is zijn droom om lasser te worden.  In een tijd waarbij de banen niet voor het oprapen liggen is dit een  ambitieus doel. Dit blijkt ook uit de vele afwijzingen die ze krijgen van lasbedrijven. En als er dan eentje toehapt, blijkt dit geen erkend leerbedrijf voor niveau 1 te zijn.

Tijdens dit traject van afwijzingen en ondanks een wisselende inzet van Yahya, blijft Geoffrey hem toch steunen. Een netwerk heeft Yahya niet. Alleen zijn moeder die het beste met hem voor heeft  maar niet bij machte is om hem op het goede pad te houden. Dus het is aan Geoffrey om hem te blijven motiveren en niet op te geven als Yahya het niet meer ziet zitten. Hij gaat niet alleen met hem aan de slag om werk te vinden, maar ook om problemen op andere leefgebieden aan te pakken. De film geeft een indrukwekkend beeld van een jongen met een Marokkaanse achtergrond die wat van zijn leven wil maken maar constant tegen dichte deuren aanloopt. Ook wordt duidelijk wat het belang is van goede begeleiding van deze jongeren.

Jongeren als Yahya zijn geen uitzondering. In ons werk zien we veel jongeren die door een combinatie van factoren zijn uitgevallen op school. Vaak zijn er al problemen op andere gebieden aanwezig, zoals schulden of een lastige thuissituatie. De prestaties op school gaan achteruit en er is thuis geen netwerk dat voldoende stimulans kan bieden om door te zetten. Het lijkt voor jongeren dan soms zelfs een uitkomst om te stoppen met school, om bijvoorbeeld geld te verdienen en uit de schulden te raken. Men overziet de gevolgen niet op die leeftijd.

Op dat moment komen wij in beeld om contact te leggen met deze jongeren en ze intensief te begeleiden. We pakken daarbij voornamelijk de factoren aan die voor uitval hebben gezorgd en werken op die manier toe naar passende dagbesteding. En ook al is Yahya geen uitzondering, dit traject was dat wel. Hij is met een aantal tussentijdse onderbrekingen 2 jaar lang bij ons in beeld geweest. Dit is ook voor ons uitzonderlijk  lang. Ons werk heeft  effect.  Ruim 80%  van onze jongeren kunnen wij met succes en binnen maximaal een half jaar richting werk of scholing en/of goede zorg begeleiden. Wel moeten we ons realiseren dat er heel veel jongeren zijn die geen begeleiding krijgen. Dat deze jongeren net wat harder moeten werken omdat ze geen hoog opleidingsniveau hebben, of vooroordelen uit de weg moeten ruimen weten ze vaak wel. Maar als je te maken hebt met constante tegenslagen kan de moed kan je op een bepaald moment in de schoenen zakken. Vooral als het je – net zoals bij Yahya – belemmert om je diploma te halen. Deze jongeren raken in een negatieve spiraal en verliezen hun zelfvertrouwen. Wij zien jongeren die denken dat ze per definitie altijd worden afgewezen en daardoor ook de kansen die er wel zijn niet meer aan durven te grijpen. Soms is het ook makkelijker om in een slachtofferrol te blijven hangen uit angst voor teleurstelling. Om daar uit te komen is aan de ene kant goede begeleiding nodig, maar ook passende mogelijkheden op het gebied van werk en school.

In de praktijk in Amsterdam gaat inmiddels veel beter dan drie jaar geleden. De jongerenpunten in de verschillende stadsdelen zijn onlangs van start gegaan.  Hier is  het aanbod voor werkloze jongeren gebundeld. De werkwijze van “iedereen is welkom en wij zijn er voor alle jongeren uit Amsterdam die dit nodig hebben” spreekt ons erg aan. Wij werken nauw samen met de jongerenpunten en  met de zorgstructuur op de MBO’s. Er kunnen ook nog dingen beter. Zo zou het een goede stap zijn om de erkenning voor leerbedrijven op niveau 1 af te schaffen. Een opleiding op dit niveau is zeer basaal en iedere werkplek waar jongeren leren om op tijd te komen en met collega’s om te gaan zou daarmee moeten volstaan. Op die manier zullen er veel meer leerplekken kunnen worden gecreëerd op niveau 1 zodat deze jongeren snel door kunnen stromen naar niveau twee en zo hun startkwalificatie te behalen. Daarnaast denken wij dat heel veel uitval op school kan worden voorkomen door eerder passende hulpverlening en begeleiding in te zetten. Meer dan een derde van de jongere valt uit door problematiek buiten school. Door deze vroegtijdig aan te pakken kunnen heel wat situaties als die van Yahya worden voorkomen.